Toolbox Bedrijven & Mensenrechten — Editie 2025
Een vernieuwde, vereenvoudigde en toekomstbestendige tool die bedrijven ondersteunt bij het verankeren van mensenrechten in hun bedrijfspraktijken.
Verken de toolbox
Deze nieuwe versie is een update van de oorspronkelijke versie die in 2018 werd ontwikkeld door:
Met de grafische vormgeving en technische ondersteuning van Sakado
In deze versie van 2025 zijn de inhoud en structuur geactualiseerd, het format herwerkt en de opbouw vereenvoudigd om de toegankelijkheid te verbeteren en de duurzaamheid van deze tool te waarborgen. De toolbox ondersteunt Belgische en internationale bedrijven bij het integreren van mensenrechten in hun bedrijfspraktijken. De toolbox Bedrijven & Mensenrechten bevat nu ook een overzicht over Toegang tot de rechter en doeltreffende rechtsmiddelen - staatsmechanismen.
Dit werd mogelijk gemaakt dankzij de expertise van een toonaangevend multidisciplinair team in het domein:
Liliana Lizarazo Rodriguez
Boris Verbrugge
Onder coördinatie van:
Huib Huyse
Het herontwerp is het resultaat van de expertise van Spontan Creative Media.
Dankzij de waardevolle operationele en financiële steun van de Raad van Europa
Deze toolbox wil een toegankelijke en gebruiksvriendelijke set tools aanbieden om bedrijven en hun stakeholders te begeleiden bij hun verantwoordelijkheden inzake mensenrechten in het kader van hun activiteiten.
Ze wil informeren over hoe men aan deze verantwoordelijkheden kan voldoen en, in geval van negatieve mensenrechtenimpacten, hoe de betrokken bedrijven directe en indirecte slachtoffers kunnen herstellen of compenseren.
In sommige gevallen zijn de mechanismen in deze toolbox verplicht. In de meeste gevallen gaat het om aanbevolen goede praktijken om te voorkomen dat bedrijfsactiviteiten negatieve mensenrechtenimpacten veroorzaken, of om het risico daarop te beperken.
Het belangrijkste juridische kader van deze toolbox bestaat uit internationale en nationale mensenrechtenwetgeving die in België van kracht is. Daarnaast is de toolbox opgesteld in lijn met:
- De VN-Richtlijnen voor Bedrijven en Mensenrechten (UNGP): implementatie van het kader “Protect, Respect and Remedy”
- Instrumenten op het vlak van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) die mensenrechtencompliance omvatten
- Het Belgische Nationaal Actieplan (NAP) inzake Bedrijven en Mensenrechten
In het bijzonder wil deze toolbox bedrijven uitrusten met de nodige vaardigheden om de tweede pijler van de UNGP te implementeren: de verantwoordelijkheid van ondernemingen om mensenrechten te respecteren. Ze wil ook de wettelijke plichten van ondernemingen onder het Belgische mensenrechtenrecht verduidelijken.
De huidige versie van de toolbox bouwt voort op de vorige versie, maar bevat belangrijke herzieningen in drie hoofddomeinen:
-
1onderscheid tussen primaire en secundaire gebruikers;
-
2vereenvoudiging van structuur en presentatie van de inhoud; en
-
3actualisering van de verschillende secties en tools op basis van nieuwe ontwikkelingen, richtlijnen en instrumenten rond verantwoord ondernemingsgedrag.
Een multidisciplinair team van experts evalueerde inhoud en structuur vanuit verschillende perspectieven en behoeften: juridisch, bedrijfsleven, beleid, governance, sociale opwaardering, enz.
Onderscheid tussen primaire en secundaire gebruikers: de inhoud werd heroriënteerd naar primaire gebruikers (bedrijven) voor betere toegankelijkheid. Secundaire gebruikers (beleidsmakers, maatschappelijke organisaties) worden meegenomen, maar niet volledig uitgewerkt. Ook wordt de aanpassing van de zelfevaluatietool besproken in het licht van behoeften en uitdagingen rond Human Rights and Environmental Due Diligence (HREDD).
Vereenvoudiging van structuur en presentatie: een systematische herziening van de websitestructuur op basis van gebruikersfeedback en expertenadvies. Dit omvatte het verwijderen van duplicaties, het verminderen van verwijzingen en detail, het vereenvoudigen van inhoud voor niet-juristen en het creëren van een overzichtelijkere structuur voor snellere navigatie.
Actualisering van secties en verbreding van de presentatie van due diligence-mechanismen: het bijwerken van verschillende onderdelen om ontwikkelingen sinds 2018 te weerspiegelen, waaronder nieuwe regelgevende kaders (nationaal en regionaal) en digitale supply chain-tools. Ook de sectie over HREDD-mechanismen en tools werd uitgebreid.